Inspiracje

W co zainwestować, aby płacić mniej za ogrzewanie?

Damian Czernik 7 minut czytania

Budowa domu wiąże się z dużymi wydatkami, jednak inwestycja w kilka kluczowych kwestii pozwoli obniżyć koszty ogrzewania domu w okresie grzewczym. Należą do nich: ciepłe materiały izolacyjne, badanie kamerą termowizyjną, by wykryć ubytki w izolacji, nowoczesny system sterowania ogrzewaniem oraz zyskująca dużą popularność wentylacja mechaniczna z odzyskiem ciepła. Jak wykorzystać te rozwiązania na etapie projektowania domu – dowiesz się w poniższym wpisie.

Ciepły dom dzięki izolacji termicznej

Każdy dom musi mieć odpowiednią ochronę cieplną, którą uzyskuje się dzięki poprawnie dobranej  i wykonanej izolacji termicznej. Taki obowiązek wynika prawnie z Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie , nakazuje to także zdrowy rozsądek – im lepsza izolacja domu, tym mniej energii zużyjemy do jego ogrzania. Miarą izolacyjności cieplnej przegród zewnętrznych jest współczynnik przenikania ciepła, oznaczony symbolem U. Im mniejsza jego wartość, tym lepsze są właściwości izolacyjne danego wyrobu czy przegrody budynku. Obecnie dla ścian zewnętrznych wymagana wartość współczynnika U wynosi 0,23 W/(m2K), jeszcze przed wejściem w życie warunków technicznych WT-2017 wartość ta wynosiła 0,25 W/(m2K). W przypadku ściany dwuwarstwowej, wykonanej z pustaków ceramicznych gr. 25 cm, obecnie wymagana grubość ocieplenia wynosi min. 12 cm, z zastosowaniem styropianu o parametrach izolacyjnych 0,036 W/(mK). Dla ścian szkieletowych drewnianych minimalna grubość izolacji w przegrodzie wynosi 15 cm, dla płyt z wełny skalnej o parametrach 0,035 W/(mK).

Poszukując materiałów izolacyjnych do budowy domu, możemy zauważyć, że występują one w wielu postaciach: płyt, rulonów czy mat. Zanim zdecydujemy się na zakup odpowiedniego materiału, warto zwrócić uwagę na jego właściwości i parametry technicznie. Na przykład każdy materiał termoizolacyjny musi mieć certyfikat CE znajdujący się na etykiecie wyrobu lub opakowaniu, ponadto na etykiecie znajdziemy następujące informacje: jaka jest grubość materiału, opór cieplny, odporność na obciążenia czy klasa reakcji na ogień. W większości przypadków głównym kryterium wyboru materiału budowlanego jest współczynnik przewodzenia ciepła . Im niższy, tym lepsza izolacja przegród. Zdecydowanie jest to parametr, na którym nie powinniśmy oszczędzać w trakcie budowy domu. Jednak istotne są też inne właściwości materiału izolacyjnego – jego niepalność czy trwałość. Bezpieczeństwo pożarowe budynku to bardzo ważna kwestia – niepalny materiał izolacyjny zwiększa ochronę przeciwpożarową, możemy być więc spokojni o naszą rodzinę i mienie. Z kolei trwałość materiału zapewnia bezproblemowe użytkowanie przez długie lata, mimo najbardziej niedogodnych warunków atmosferycznych. Inwestycja w dobre materiały izolacyjne zwraca się po kilku latach , dzięki niższym kosztom jego ogrzewania.

Co zyskamy dzięki badaniom termowizyjnym?

Badanie domu kamerą termowizyjną po zakończeniu robót budowalnych pozwala sprawdzić, czy izolacja naszego domu została wykonana poprawnie. Obraz zapisany kamerą termowizyjną potrafi pokazać to, czego nie wychwycimy gołym okiem: niedociągnięcia ekipy docieplającej budynek, ubytki w izolacji wokół okien, niedokładne dopasowanie płyt styropianowych bądź sąsiednich odcinków wełny skalnejj itd. Takie badanie możemy również przeprowadzić na istniejących budynkach, by wykryć mostki cieplne. To miejsca, które są odpowiedzialne za ucieczkę ciepła na zewnątrz, a straty ciepła przekładają się na większe koszty ogrzewania. Jeśli przygotowujemy się do termomodernizacji domu, takie badanie może być podstawą do oszacowania zakresu robót – na podstawie zdjęć, czyli termogramów, uzyskamy informacje, które miejsca wymagają docieplenia bądź czy stolarka okienna również powinna zostać wymieniona.

Gdy wykonujemy badanie termowizyjne od środka ogrzewanego pomieszczenia, miejsca mostków cieplnych lub ubytki w izolacji występują na termogramach jako miejsca zimniejsze, w kolorze ciemnoniebieskim bądź fioletowym. Jeśli badania prowadzimy na zewnątrz budynku, mamy sytuację odwrotną – wówczas wady w izolacji termicznej bądź jej całkowity brak pokazane są jako miejsca cieplejsze, w kolorze pomarańczowym lub czerwonym. Badanie termowizyjne lokalizuje również źródło i przyczynę występowania wilgoci w przegrodach. Np. w naszym domu nie pojawi się pleśń lub grzyb. Dzięki termowizji dom po remoncie z pewnością stanie się cieplejszy i oszczędniejszy w użytkowaniu.

Zdjęcie 1. Przykład mostka cieplnego występującego w narożniku budynku – niedokładnie spasowanie wełny mineralnej 
w konstrukcji ściany trójwarstwowej skutkuje liniowymi mostami cieplnymi.

Zalety wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła

Aby budynek wyróżniał się wysokim komfortem cieplnym i niskimi kosztami eksploatacyjnymi w sezonie grzewczym, musi mieć bardzo dobrą izolację zewnętrzną i nowoczesne rozwiązania instalacyjne. Dlatego na etapie projektowania domu musimy zadbać o jego odpowiednio szczelną konstrukcję, właściwe oszklenie i usytuowanie obiektu na działce oraz zabezpieczenie przed stratami ciepła poprzez zastosowanie izolacji termicznej o bardzo dobrych parametrach. Trudno oszczędzać na ogrzewaniu, jeśli pominiemy znaczenie wentylacyjnych strat ciepła w bilansie energetycznym. W budynkach, na skutek działania wentylacji grawitacyjnej, część energii cieplnej w postaci ogrzanego powietrza ucieka bezpowrotnie na zewnątrz. Jeśli budynek jest bardzo dobrze ocieplony, największy udział w stratach ciepła przypada wentylacji grawitacyjnej. Oczywiście wentylacja budynku jest istotna – musi odprowadzać na zewnątrz zanieczyszczenia, wilgoć oraz dwutlenek węgla z pomieszczeń. Jej brak pogarsza komfort i samopoczucie domowników, stwarza również ryzyko rozwoju pleśni i grzybów.

By obniżyć straty energii cieplnej związane z niekontrolowaną wentylacją pomieszczeń, na etapie projektowania budynku powinniśmy uwzględnić wykonanie wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła. Jest ona podstawowym wyposażeniem domu energooszczędnego i pasywnego. W skład takiego rozwiązania wchodzi centrala wentylacyjna, a także instalacja kanałów nawiewnych i wywiewnych – nawiew w pomieszczeniach, gdzie przebywają ludzie (salon, sypialnia), wywiew w miejscach występowania zanieczyszczeń (łazienka, kuchnia, garderoba). Zadaniem centrali wentylacyjnej jest nadmuch świeżego powietrza (za pomocą wentylatorów) do budynku oraz wyciąg zużytego powietrza na zewnątrz. Zastosowanie w centrali rekuperatora pozwala na odzysk ciepła z powietrza wywiewanego i ogrzanie powietrza nawiewanego. Za sprawą centrali wentylacyjnej rzeczywiste koszty ogrzewania domu mogą spaść nawet o 1/3. Centrala wentylacyjna w standardzie wyposażona jest w filtry, które oczyszczają powietrze z pyłu, kurzu i drobnoustrojów. Zdaje ona egzamin zwłaszcza w rejonach, które są mocno narażone na duże zanieczyszczenia powietrza zewnętrznego w okresie grzewczym.

Inteligentne sterowanie ogrzewaniem

Mówiąc o sposobach oszczędzania na ogrzewaniu domu, nie powinniśmy pominąć ważnej roli, jaką odgrywa system sterowania ogrzewaniem. Czasy, gdy kaloryfery grzały z pełną mocą, już dawno minęły. Obecnie są one wyposażone w zawory termostatyczne. Te z kolei pozwalają uzyskać komfortową temperaturę pomieszczeń i zmniejszają koszty ponoszone na ogrzewanie domu. W starych grzejnikach elementem sterującym był zawór z pokrętłem, natomiast głowice termostatyczne są zaworami bezobsługowymi. Na skutek zmian temperatury trzpień zaworu regulującego dopływ wody grzewczej kurczy się bądź rozszerza – dzięki temu nie dochodzi do przegrzewania czy oziębiania pomieszczeń. Aby efektywnej sterować pracą grzejników ściennych, w ofercie producentów znajdziemy termostaty elektryczne. Są one nie tylko programowalne, ale również sterowane zdalnie dzięki bezprzewodowej sieci Wi-Fi. Gdy mamy do czynienia z ogrzewaniem podłogowym, każda pętla grzewcza powinna być sterowana przy udziale osobnego regulatora pokojowego i zaworu termostatycznego, montowanego w szafce rozdzielaczowej. Z uwagi na wysoką bezwładność ogrzewania podłogowego (wylewka wolno się nagrzewa i dłużej stygnie) system grzewczy z ogrzewaniem podłogowym powinien współpracować z regulatorem pogodowym – zdaje on egzamin w kotłowniach gazowych, olejowych i na paliwo stałe z buforem ciepła. Regulator pogodowy z czujnikiem temperatury zewnętrznej reguluje parametry wody grzewczej wychodzącej z kotła kondensacyjnego. W przypadku kotłowni z buforem ciepła steruje on temperaturą wody na zaworze mieszającym. Dodatkowo wspomniany wcześniej regulator pokojowy zapewnia możliwość regulacji temperatury w zależności od preferencji użytkownika. Dzięki temu różnica między temperaturą zmierzoną a nastawioną na regulatorze pokojowym nie waha się mocno, w rezultacie odchylenia temperatury w pomieszczeniu są najmniejsze.

Podsumowanie

Ciepły, komfortowy i tani w utrzymaniu dom jest marzeniem każdego inwestora.By to było możliwe, na etapie projektowania i budowy domu powinniśmy uwzględnić szereg czynników, które decydują o odpowiedniej izolacji naszego domu i ekonomicznej pracy systemu grzewczego. Dodatkowo zastosowanie wentylacji mechanicznej przekłada się na niższe koszty ogrzewania z tytułu odzysku ciepła z powietrza wywiewanego. Dzięki sterownikom możemy zdecydować, na jakim poziomie będzie utrzymywana temperatura w pomieszczeniach. Przy wykorzystaniu technologii Wi-Fi możemy to zrobić z każdego miejsca na świecie. Te wszystkie rozwiązania pozwalają utrzymać wysoki komfort cieplny w pomieszczeniach i koszty ogrzewania na możliwie niskim poziomie.