Inspiracje

Przedszkole w Żorach – wyjątkowy projekt architektoniczny

Ocieplamy Życie 5 minut
Źródło: toprojekt; Autor: Wojciech Bęczarski
Źródło: toprojekt; Autor: Wojciech Bęczarski

Czy dzieci zasługują na piękną, nowoczesną architekturę? Projektanci z pracowni Toprojekt udowodnili, że tak. Ich wyjątkowy projekt przedszkola na przedmieściach Żor zdobył Grand Prix szóstej edycji konkursu „Zmień wizję w projekt”.

– Decyzja jurorów była jednogłośna, a zwycięski projekt jest przełomowy pod każdym względem – mówił Bohdan Lisowski, prezes krakowskiego oddziału SARP i jeden z jurorów konkursu. Wyjątkowość tej realizacji podsumowano tak: „Za nowatorską formę dla funkcji przedszkola zorientowanego na najmłodszych użytkowników i zaproponowanie nowego myślenia o obiekcie w trudnych warunkach lokalizacyjnych”.

Do projektowania przedszkola architekci z Toprojekt podeszli bardzo poważnie.– Edukacja przedszkolna jest jednym z najważniejszych etapów w rozwoju człowieka, dlatego powinniśmy pieczołowicie dbać o jakość przestrzeni, w której się ten proces odbywa. Dzieci nie można lekceważyć i serwować im jedynie pokolorowanych wnętrz. Dziecko to poważny, wrażliwy odbiorca stawiający przed projektantem najwyższe wymagania – podkreślał Marek Wawrzyniak, kierownik zespołu Toprojekt.

Zadanie architektów nie było proste. Przedszkole powstało w trudnym terenie, bo do dyspozycji projektanci dostali niewielką działkę o nieregularnym kształcie zbliżonym do trójkąta. Taki teren narzucał raczej rozwiązanie dwukondygnacyjne, które byłoby wprawdzie dość przytłaczające, za to pozostawiłoby trochę terenu na zaplanowanie niewielkiego placu zabaw. Architekci nie chcieli jednak zwykłych, sztampowych rozwiązań, charakterystycznych dla tego typu obiektów. Zdecydowali się na projekt nietypowego budynku parterowego o zaokrąglonych narożnikach, który wypełnił całą możliwą do zabudowy powierzchnię działki. Plac zabaw na wolnym powietrzu umieścili zaś na rozległym tarasie na „zielonym dachu”.

Źródło: toprojekt; Autor: Wojciech Bęczarski
Źródło: toprojekt; Autor: Wojciech Bęczarski

Żeby zapewnić dzieciom dostęp do światła dziennego we wszystkich pomieszczeniach i w ciągach komunikacyjnych projektanci wstawili w środek przedszkola prostokątne atrium – jak sami piszą w zgłoszeniu konkursowym: „kawałek zewnętrznego świata, do którego wpada śnieg i deszcz oraz stale zmieniające się światło słoneczne”.

Źródło: toprojekt, Autor: Juliusz Sokołowski
Źródło: toprojekt, Autor: Juliusz Sokołowski

Wewnątrz atrium umieścili stalowe ażurowe schody, którymi można dostać się na dach – plac zabaw. Znajduje się tam pokryty drewnem opływowy taras z dwoma okrągłymi wyspami zieleni pośrodku, który zachęca dzieci do biegania po coraz to innych torach. Poza samym tarasem powierzchnię dachu pokryto trawami ozdobnymi.

Źródło: toprojekt, Autor: Juliusz Sokołowski
Źródło: toprojekt, Autor: Juliusz Sokołowski

Okładziną z pionowych desek obłożono również ściany zewnętrzne. – Ściany i dach będą się naturalnie starzeć, a trawy zagęszczać. Funkcjonowanie i starzenie się budynku w perspektywie lat jest dla nas równie, a może nawet bardziej istotne od jego wyglądu w momencie oddania do użytkowania – tłumaczył zamysł Marek Wawrzyniak.

Źródło: toprojekt, Autor: Juliusz Sokołowski
Źródło: toprojekt, Autor: Juliusz Sokołowski

Nietypowa owalna linia architektoniczna budynku oraz nieregularna perforacja ścian zadecydowały też o wyborze odpowiednich rozwiązań technicznych: betonu lanego na miejscu budowy do konstrukcji ścian zewnętrznych oraz wełny skalnej, umożliwiającej precyzyjne ocieplenie łukowych ścian. Niepalna wełna skalna zwiększyła bezpieczeństwo pożarowe obiektu i zapewniła komfort termiczny przez cały rok. W przedszkolu ważna jest też akustyka i dobry mikroklimat w pomieszczeniach – wełna skalna doskonale redukuje hałas i utrzymuje stabilną temperaturę w każdym z pomieszczeń.

Źródło: toprojekt, Autor: Juliusz Sokołowski
Źródło: toprojekt, Autor: Juliusz Sokołowski

Żelbetowe ściany znakomicie współpracują z gruntowym wymiennikiem ciepła oraz systemami ogrzewania i wentylacji stanowiąc znakomity kompensator ciepła i chłodu. Wełna skalna zabezpiecza budynek przed utratą energii na zewnątrz i przegrzewaniem w lecie. Z kolei wilgoć, która mogłaby śladowo pojawić się w warstwie izolacji termicznej, poprzez folię paroprzepuszczalną i szczelinę wentylacyjną zostaje odprowadzona na zewnątrz. Ta szczelina jednocześnie wentyluje okładzinę drewnianą i stanowi warstwę dodatkowo zapobiegającą przegrzewaniu się obiektu. Wełna jako w pełni niepalny materiał redukuje również zagrożenie pożarowe do minimum. To bardzo ważne, tym bardziej, że poprzednie przedszkole, do którego uczęszczały dzieci z Kleszczówki zamknięto, gdyż nie spełniało wymogów przeciwpożarowych. Budynek został także dostosowany do potrzeb osób niepełnosprawnych. Znajduje się w nim pięć sal przedszkolnych, kuchnia wraz z zapleczem i jadalnia. 
W sumie w przedszkolu może bawić się i uczyć aż 125 dzieci.

Przedszkole nr 4 powstało w dzielnicy Kleszczówka na przedmieściach Żor. Oddano je do użytku w sierpniu 2018 r. W jego bezpośrednim otoczeniu dominuje dość chaotyczna jednorodzinna zabudowa, a w dalszej okolicy niewielkie skupiska czteropiętrowych bloków i tereny przemysłowe. Zdaniem architektów z Toprojekt, ale również jurorów konkursu, w tym otoczeniu przedszkole jest jednym z niewielu obiektów, które próbują nadać przestrzeni nową jakość.

Przedszkole w Żorach otrzymało już wiele nagród, zostało też nominowane do prestiżowej europejskiej Nagrody Unii Europejskiej im. Miesa van der Rohe. Trzymamy kciuki!

W konkursie „Zmień wizję w projekt”, organizowanym przez firmę ROCKWOOL od 2012 r., nagradzane są obiekty, które są nie tylko estetyczne i funkcjonalne, ale i wygodne w użytkowaniu oraz bezpieczne, dzięki nowoczesnym rozwiązaniom budowlanym. Już dziś zapraszamy architektów do udziału w kolejnej, tym razem międzynarodowej edycji, która wystartuje w listopadzie 2018 r. Więcej szczegółów już niedługo na http://zmienwizjewprojekt.pl/