Dom bez pozwolenia – czy to możliwe? Ile kosztuje pozwolenie na budowę i kto je wydaje?

Marcin Sarna 8 minut czytania
Z tego tekstu dowiesz się

Ile kosztuje pozwolenie na budowę

Kto wydaje pozwolenie na budowę

Ile się czeka na pozwolenie na budowę

Ile jest ważne pozwolenie na budowę

Jaki dom bez pozwolenia można zbudować

Kiedy zgłoszenie a kiedy pozwolenie na budowę

Jak wybudować dom bez pozwolenia

Czy jest możliwa budowa domu bez pozwolenia? A jeśli niezbędne jest pozwolenie na budowę, to ile się na nie czeka, jaki jest jego koszt, kto je wydaje? Odpowiedzi na te, i kilka innych ważnych dla inwestora pytań, znajdziesz poniżej.

Nowy dom
Dom bez pozwolenia

Ile kosztuje pozwolenie na budowę?

Pozwolenie na budowę to nie towar „z półki” abyśmy mogli dokładnie określić jego cenę. Łączny koszt uzyskania tej decyzji administracyjnej może być bardzo różny, gdyż wpływ na to ma kilka czynników. Oczywiście najdroższe jest sporządzenie projektu budowlanego – trudno nawet określić widełki takiego projektu gdyż zależy to od zamiarów (rozmachu) samego inwestora. Przyjmijmy iż może to być od 2000 do 15000 złotych. Do tego dochodzi kilkaset złotych za mapę do celów projektowych (to też zależy np. od ilości działek objętych zamierzeniem budowlanym). Do tego ewentualnie ekspertyza dotycząca stanu obecnego po przebudowie istniejącego budynku (do 2000 złotych). Do tego należy jeszcze doliczyć szereg innych kosztów, które zdają się umykać w trakcie ubiegania się o pozwolenie ale także stanowią realne obciążenie budżetu inwestora (np. wypis z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego).

Kto wydaje pozwolenie na budowę?

Przepisy przyznają uprawnienie do wydawania pozwoleń na budowę staroście, wojewodzie oraz Głównemu Inspektoratowi Nadzoru Budowlanego. Starosta, do którego zdecydowanie najczęściej będziemy zgłaszali się z wnioskiem o wydanie takiego pozwolenia, jest organem pierwszej instancji w ramach tzw. administracji architektoniczno–budowlanej dla najpopularniejszych „budów” – budynków mieszkalnych, w tym domów jednorodzinnych. Od jego ewentualnej, niekorzystnej dla nas decyzji, możemy się odwoływać do wojewody lub prezydenta miasta (w przypadku miasta na prawach powiatu).

Obszar oddziaływania obiektu – przeczytaj nasz artykuł

Pozwolenie na budowę – ile się czeka?

Wniosek o wydanie pozwolenia budowlanego wraz z załącznikami składa się do właściwego organu, najczęściej starosty. Jednostka rozpatrująca wniosek musi rozpatrzeć całą naszą dokumentację i udzielić stosownej odpowiedzi. Zgodnie z art. 35 ust. 6 pkt 1 Prawa budowlanego ma na to zasadniczo 65 dni. Ale termin ten ulegnie przedłużeniu jeżeli wniosek jest niekompletny. Wówczas organ wezwanie nas do uzupełnienia dokumentacji. Jeżeli nie uzupełnimy braków to możemy spodziewać się odmowy wydania pozwolenia. Bez wątpienia sprawna współpraca z urzędem i uzupełnianie dokumentacji oraz udzielanie wyjaśnień pozwoli – w jakimś zakresie – przyspieszyć rozpoznawanie wniosku.

Dom na pozwolenie
Pozwolenie na budowę

Ile jest ważne pozwolenie na budowę?

Czas na wykonanie zamierzenia budowlanego liczy się od dnia z którym pozwolenie na budowę stało się ostateczne i wynosi 3 lata. Decyzja staje się ostateczna, gdy żadna ze stron postępowania nie złoży odwołania od decyzji. Gdy te 3 lata miną a inwestor nie rozpocznie budowy (albo też nawet ją rozpocznie w ciągu 3 lat ale zatrzyma ją na okres dłuższy niż 3 lata) to nie będzie mógł po tym czasie kontynuować prac i będzie musiał wystąpić o nowe pozwolenie na budowę.

Jaki dom bez pozwolenia można zbudować?

Od końca czerwca 2015 roku sporo rodzajów obiektów budowlanych nie musi być już budowanych w oparciu o pozwolenie na budowę a jedynie zgłoszenia budowy. Do tych obiektów należą m.in.:
– wolnostojące budynki mieszkalne jednorodzinne, których obszar oddziaływania mieści się w całości na działce lub działkach, na których zostały zaprojektowane;
– wolnostojące parterowe budynki gospodarcze, w tym garaże, altany oraz przydomowe ganki i oranżerie (ogrody zimowe) o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki;
– wolnostojące parterowe budynki rekreacji indywidualnej, rozumiane jako budynki przeznaczone do okresowego wypoczynku, o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać jednego na każde 500 m2 powierzchni działki.

Kiedy zgłoszenie a kiedy pozwolenie na budowę?


Zasadniczo art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego na wszystko wymaga pozwolenia na budowę. Wyjątki są wyraźnie przewidziane w art. 29-31 tej ustawy. Znajdziemy tam szerokie wyliczenie zamierzeń budowlanych, które nie wymagają pozwolenia (ale wymagają zgłoszenia). Są to m.in. sieci elektroenergetyczne do 1kV (czyli np. gdy chcemy sobie poprowadzić kabel zasilający z domu do altany), oczyszczalnie ścieków o wydajności do 7,5m3 na dobę, ogrodzenia o wysokości powyżej 2,20m, parkometry z własnym zasilaniem, obudowa ujęć wód podziemnych (np. studni).

Pozwolenie na budowę – jakie dokumenty?


Gdy już mamy działkę, który chcemy zagospodarować, składamy wniosek o pozwolenie na budowę. Przed tym faktem musimy jednak jeszcze opracować projekt budowlany, składający się z dwóch kluczowych elementów: projektu samego domu i projektu zagospodarowania działki. Całość składamy w starostwie powiatowym, które jest właściwe ze względu na położenie naszej planowanej inwestycji.
 Do wniosku dołącza się więcej dokumentów niż tylko projekt. Pełna lista takich dokumentów nie jest możliwa do przedstawienia gdyż zależy to od rodzaju inwestycji i na przykład tego jakie inne decyzje musieliśmy zdobyć przed uzyskaniem pozwolenia budowlanego (np. pozwolenie wodnoprawne czy decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach).

Najczęściej będą to jednak:
– 4 egzemplarze projektu budowlanego wraz z wszelkimi wymaganymi prawem uzgodnieniami, pozwoleniami i opiniami (np. w zakresie instalacji);
– zaświadczenie o uprawnieniach architekta;
– oświadczenie właściciela działki o prawie do dysponowania nią na cele budowlane;
– potwierdzenie dokonania opłaty skarbowej (nie zawsze, potrzebne na przykład gdy choćby część budowanego domu będzie przeznaczona do prowadzenia działalności gospodarczej).

Wniosek po złożeniu będzie wpisany do specjalnego rejestru znajdującego się na stronie Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego pod adresem www.gunb.gov.pl.

Budowa domu
Dom na pozwolenie

Mam pozwolenie na budowę i co dalej – jak wygląda procedura?

Pozwolenie na budowę potrzebuje 14 dni, żeby się uprawomocnić (aby decyzja stała się ostateczna). Po tym czasie należy zgłosić dziennik budowy (wniosek znajdziemy najczęściej na stronie właściwego starostwa) i oczywiście go kupić. Z wnioskiem i dziennikiem budowy zgłaszamy się w starostwie i załatwiamy sprawę od ręki (co może być trudniejsze w okresie pandemii). Następnie powiadamiamy o rozpoczęciu prac Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego.

Zapoznaj się także z poradnikiem: Dom na zgłoszenie – co warto wiedzieć?

Jak wybudować dom bez pozwolenia?

W takim przypadku dom stawiamy na podstawie zgłoszenia. Chodzi tu głównie o wolnostojące budynki mieszkalne jednorodzinne, których obszar oddziaływania mieści się w całości na działce lub działkach, na których zostały zaprojektowane. Możemy też zgłosić wybudowanie budynku o charakterze rekreacyjnym o powierzchni zabudowy nieprzekraczającej 35 m2, podobnie jak wolno stojący garaż i budynek gospodarczy. Nie potrzebujemy więc projektu budowlanego ale musimy się upewnić, że nasz obiekt możemy postawić na danej działce. Może się bowiem okazać, że nie pozwala na to miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. 
Zgłoszenie wypełniamy na wzorze dostępnym na stronie starostwa. Powinno ono zawierać rodzaj, zakres i sposób wykonania prac budowlanych, a także termin nich rozpoczęcia. Do tego załączamy dokument potwierdzający prawo do nieruchomości oraz rysunki planowanej budowli. Powinni one przedstawiać rzuty budynku, wymiarowanie oraz lokalizację na działce. W przypadku niekompletności zgłoszenia inwestor zostanie wezwany do jego uzupełnienia.

Jak sprawdzić pozwolenie na budowę – np. czy ktoś, sąsiad ma?

Zasadniczo nie jest to możliwe. Nie uzyskamy takiej informacji z publicznie dostępnego rejestru, dostępnego np. online, chyba że posiadane przez nas dane pozwolą skorzystać z wyszukiwarki dostępnej na stronie wyszukiwarka.gunb.gov.pl. Nie dowiemy się także o tym czy dana osoba ma pozwolenie na budowę na konkretne zamierzenie budowlanego z trybie dostępu do informacji publicznej gdyż nie pozwolą na to regulacje odnoszące się do ochrony danych osobowych.
W przypadku wątpliwości co do legalności prowadzonej budowy należy zawiadomić powiatowego lub wojewódzkiego inspektora nadzoru budowlanego.

ŹRÓDŁA:
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU19940890414/U/D19940414Lj.pdf
https://www.gunb.gov.pl/
http://www.sarna.info/

Opinie

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.

Polecamy również:

Ile tak naprawdę kosztuje projekt, budowa i wykończenie domu w 2021?

Ile kosztuje budowa domu? To pytanie stawia sobie każdy, kto ją planuje lub chociaż rozważa. I nic dziwnego, dla większości z nas będzie to przecież największa inwestycja w życiu.